Grupy krwi

Oznaczenie grupy krwi jest jednym z ważnych elementów odpowiedzialnej hodowli kotów brytyjskich. Informacja ta pozwala świadomie planować skojarzenia, przewidywać grupy krwi potomstwa, a przede wszystkim ograniczyć ryzyko wystąpienia izoerytrolizy noworodków – niebezpiecznego schorzenia, które może prowadzić do śmierci kociąt w pierwszych dniach życia.

 

Jakie grupy krwi występują u kotów?

 

W kocim układzie grupowym AB wyróżniamy trzy podstawowe fenotypy:

 

– grupę A (Aa, Ab)

– grupę bb,

– grupę AB, występującą znacznie rzadziej.

 

Częstość poszczególnych grup zależy między innymi od rasy. U kotów brytyjskich grupa b występuje stosunkowo często, dlatego znajomość grup krwi zwierząt przeznaczonych do hodowli ma szczególne znaczenie.

 

Posiadanie grupy A,  czy b samo w sobie nie jest ani wadą, ani zaletą zdrowotną kota. Znaczenie grupy krwi ujawnia się przede wszystkim podczas planowania określonych skojarzeń hodowlanych.

 

Kotka b i kocur A – skojarzenie wymagające szczególnej uwagi

 

Najbardziej znanym problemem jest skojarzenie kotki z grupą b z kocurem z grupą A (Aa lub Ab).

 

Jeżeli w takim miocie urodzą się kocięta z grupą Aa lub Ab, mogą być narażone na izoerytrolizę noworodków. Kotki z grupą b posiadają silne, naturalnie występujące przeciwciała przeciwko antygenowi A.

 

Nowo narodzone kocię rodzi się bez objawów choroby. Problem pojawia się po rozpoczęciu ssania. Wraz z pierwszym mlekiem – siarą – pobiera przeciwciała matki. U kocięcia posiadającego antygen A przeciwciała te mogą zaatakować czerwone krwinki i doprowadzić do ich rozpadu.

 

Dochodzi wówczas do izoerytrolizy noworodków (neonatal isoerythrolysis, NI).

 

Jej przebieg może być różny. Możliwe są między innymi osłabienie, niedokrwistość, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu czy obumieranie końcówki ogona. W najcięższych przypadkach kocię może umrzeć w pierwszych dniach życia.

 

Dlatego znajomość grup krwi rodziców przed kryciem, a nie dopiero po urodzeniu miotu, ma tak duże znaczenie.

 

Kotka b i kocur b

 

To bardzo korzystne skojarzenie z punktu widzenia zgodności grup krwi.

 

Kocur z grupą b przekazuje potomstwu wariant związany z grupą b. W skojarzeniu:

 

kotka b × kocur b

 

potomstwo będzie miało grupę b. Nie powstaje więc sytuacja, w której kotka b karmi kocięta z antygenem A, odpowiedzialna za klasyczną izoerytrolizę noworodków.

 

Z tego względu kocur z grupą krwi b może być szczególnie cenny dla hodowli posiadającej kotki z grupą b.

 

A co w przypadku kotki z grupą A?

 

Sytuacja wygląda inaczej, jeżeli kocur b zostanie skojarzony z kotką z grupą A.

 

Takie skojarzenie nie powoduje typowego ryzyka izoerytrolizy charakterystycznego dla połączenia kotki b z kociętami posiadającymi antygen A. Kotki z grupą A nie posiadają tak silnych naturalnych przeciwciał anty-b, jak przeciwciała anty-A występujące u kotek b.

 

Grupa krwi potomstwa będzie natomiast zależała od genotypu kotki.

 

Kotka wyglądająca w badaniu serologicznym jako grupa A (Ab) może posiadać wariant związany z grupą b i przekazać go potomstwu. Dlatego po skojarzeniu:

 

kotka Ab × kocur B

 

mogą, zależnie od genotypu rodziców, urodzić się kocięta o różnych grupach krwi.

 

Pokazuje to ważną różnicę pomiędzy fenotypem, czyli grupą krwi stwierdzoną w badaniu, a genotypem, czyli wariantami genów, które kot może przekazać swoim kociętom.

 

Kotka AB i kocur B

 

 

Dlaczego kocur z grupą B jest interesujący w hodowli?

 

Grupa krwi b może stanowić wartościową cechę reproduktora przede wszystkim dlatego, że daje hodowcy większe możliwości bezpiecznego planowania skojarzeń z kotkami b.

 

W dużym uproszczeniu:

 

Grupa krwi kotki| Grupa krwi kocura| Typowe ryzyko NI związane z układem A/b

b| A| TAK – wymaga szczególnej uwagi

b| b| NIE

A| b| NIE

 

 

Nie oznacza to oczywiście, że każdy kocur b jest automatycznie lepszym reproduktorem od kocura A. Grupa krwi jest tylko jednym z elementów oceny wartości hodowlanej kota.

 

Oznaczenie grupy krwi a badanie genetyczne

 

Warto również rozróżnić dwie informacje.

 

Oznaczenie serologiczne grupy krwi odpowiada na pytanie, jaką grupę krwi ma dany kot.

 

Badanie genetyczne może dostarczyć dodatkowych informacji o wariantach, które kot może przekazać swojemu potomstwu.

 

Ma to szczególne znaczenie w planowaniu hodowli. Dwa koty mające taki sam fenotyp grupy krwi nie zawsze muszą mieć identyczny genotyp i dlatego ich potomstwo może różnić się pod względem grup krwi.

 

Grupa krwi to tylko część odpowiedzialnego programu hodowlanego

 

Wybór pary hodowlanej nigdy nie powinien opierać się wyłącznie na grupie krwi. Pod uwagę należy brać również zdrowie, wyniki badań genetycznych, charakter, budowę, rodowód, stopień pokrewieństwa oraz różnorodność genetyczną.

 

 

Dlaczego badamy grupy krwi w Gotham?

 

W Gotham znajomość grup krwi naszych kotów traktujemy jako jeden z elementów świadomego i odpowiedzialnego planowania hodowlanego.

 

Pozwala nam ona lepiej dobierać rodziców przyszłych miotów, przewidywać możliwe konsekwencje określonych skojarzeń i ograniczać ryzyko dla nowo narodzonych kociąt.

 

Dobra hodowla nie zaczyna się w momencie narodzin miotu. Zaczyna się znacznie wcześniej – od wiedzy o kotach, znajomości ich pochodzenia, zdrowia i genetyki oraz świadomego wyboru odpowiednich rodziców dla kolejnego pokolenia.